بسیاری از اوقات، مردم وقایعی را که ساعتی پیش رخ داده فراموش میکنند و از این بابت نگرانند غافل از اینکه فراموشی میتواند نشانه بصیرت کامل باشد. چون انسان بصیر رویدادهای گذشته را به کلا از دست رفته تلقی میکند و چنان با اوقات حال درگیر است که در ذهنش فضایی برای اندیشیدن به وقایع گذشته باقی نمی ماند.
كشاورزي در گذشته تاريخ سه قلعه :
سه قلعه در گذشته شش رشته قنات داير داشته كه آب مورد نياز كشاورزي از آنها تامين مي شده است در گذشته آب در قنوات به صورت ارباب رعيتي اداره مي شده وهر قنات به تعداد 12 شبانه روز وهر شبانه روز 2تاقه وهر تاقه 12 دانگ وهر دانگ 8سهم وكلا1152 سهم داشته است .وهر24 ساعت را يك سركار مي ناميدند كه معمولا به نام يكي از بزرگان ناميده مي شده است درميان قنوات دبي اب قنات چل از همه قناتها بيشتر بوده به طوري كه مشهور است در سايه بوته پنبه توليدي آن انسان ميتوانسته به راحتي بخوابد.
كشاورزي در سه قلعه علاوه برقناتها دربالادست بوسيله حفر وداير نمودن چاه دولاب انجام مي شده است كه هر باغ دولاب در حدودنيم هكتار زمين را شامل مي شده وهر باغ داراي يك چاه دولاب بوده وبوسيه يك ريسمان ودلو وبااستفاده از حيوان از روي چوبي كه بالاي چاه نصب بوده است آب رابه استخر مي ريختند واز آن براي مصارف كشاورزي در باغ مورد نظر استفاده مينمودند. كه اين روش تا سالهاي 1340 انجام مي شده و پس از آن كم كم منسوخ شده است بر طبق شواهد و قرائن موجود 60 تا 70 باغ دولاب در سه قلعه فعاليت داشته است.
وسايل مورد استفاده در كشاورزي گذشته
رديف ابزار مورد مصرف جنس مراحل استفاده از آن
1 يوغ جهت كشيدن وسيله شخم و ماله چوب در مراحل كاشت داشت و برداشت
2 آساك( گاو اهن ) جهت ايجاد شيار و شخم جنس بدنه جوب و خيش از فلز در مراحل تهيه بستر بذر
3 ماله جهت تسطيح وايجاد مرز فلز در آماده نمودن بستر بذر و ايجاد مرز در مرحله كشت
4 داس جهت برداشت فلز سخت با دسته چوبي برداشت
5 اره برداشت فلز سخت با دسته چوبي برداشت غلات و علوفه
6 بردو( ديسك) جهت خرمنكوبي و نرم كردن كلوخه بدنه چوبي با صفحات فلزي تهيه بستر زمين و برداشت غلات
حال به منظور آشنايي با كشاورزي و چگونگي انجام آن به شرح نمونه اي از اداره يك شبانه روز ( سركار ) آب در قنات سه قلعه مي پردازيم :
در هر سركار ، كار زراعت توسط 4 نفر زارع انجام مي شده است اين زارعين مي بايست از خود گاوي داشته باشند تا هر دو نفر بتوانند با وجود دو گاو كارهاي زراعت را انجام دهند . در صورتيكه يكي از زارعين مالك حيواني نبود مي بايست با حيوان مالك ، كار كشاورزي را انجام دهد كه اين عمل را نيمه گاو ( نمه گو) مي گفتند . در هر سركار فرد خبره تر را سالار مي ناميدند كه معمولا كار زراعت را هدايت مي نموده است .
زراعت گندم بر دو نوع بوده است :1 – نوعي از گندم كه اصطلاحا « اومهي» (آب ماهي ) خوانده مي شده است. اين نوع كشت گندم تا قبل از عيد دو بار آبياري مي شده و سپس به حال خود رها مي شده و آبياري آن قطع مي شده است . 2- گندمي كه اصطلاحاٌ منگالي ( باداس برداشت مي شده ) خوانده مي شده . و از لحاظ زمان كاشت و چگونگي مراحل كاشت مثل كشت قبلي بوده با اين تفاوت كه بعد از عيد نا برداشت محصول آبياري آن ادامه مي يافته است . اين گندم ساقه اي قوي تر داشته و بر خلاف گندم نوع اول كه با دست برداشت مي شده و خرمنكوبي ساده تري مي داشته است با داس و اره برداشت مي گرديده است . زمان طولاني تري براي خرمنكوبي آن لازم بوده است . كار تهيه بستر بذر و كاشت با وسايلي نظير آساك ، ماله ، و بيل انجام مي شده است و خرمنكوبي به وسيله ابزاري كه اصطلاحا بردو خوانده مي شده انجام مي گرفته است . بردو اسكلتي از چوب بوده كه بر روي چند محور زير آن ، كه آنها نيز چوبي بوده اند صفحه هايي بشقاب مانند كه مضرس يا ساده بوده اند قرار داشته داست . مجموعه اي از اين صفحات متصل حول محوري مي چرخيده اند و عمل خرمنكوبي را انجام مي داده اند. اين اسكلت چوبي به وسيله دو حيوان كه معمولا گاو بوده اند حركت داده مي شده است بعداٌ اين خرمن را بوسيله شانه هاي چوبي بنام « كاجك » باد مي داده اند تا كاه در خرمن « كاهخره» و گندم در رديفي بنام « راز گندم » بطور مجزا از هم قرار گيرند . اين راز را اصطلاحا «دست » مي انداخته اند و بوسيله الكي سوراخ گشاد بنام «شَقل» الك مي نمودند كه خرمني از دانه گندم بنام «همبيز» را بوجود مي آورد . اين گندم تميز و آماده حمل به انبار بوده است
ارسال شده توسط admin
در شنبه 27 مهر 1387 7:07 ·
0 نظر ·
10615 دفعه خوانده شده ·
نظرات
پیغامی ارسال نشده است.
ارسال نظر
امتیازات
امتیاز دادن فقط برای اعضاست.
برای امتیاز دادن یا ثبت نام کنید و یا وارد حساب کاربری خود شوید.
امتیازی داده نشده است.
ورود
آیا هنوز عضو نشده اید؟ برای ثبت نام اینجا را کلیک کنید.
آیا گذرواژه خود را فراموش کرده اید؟ برای درخواست یک گذرواژه جدید اینجا زا کلیک کنید.